Meat vijf keer geitje


De bokjes vanmorgen in de trailer.

Al eerder schreef ik over de slacht-dag van mijn bokjes. Vanmorgen om kwart voor zes ging de wekker. Om zes uur stonden mijn man en ik, maar ook mijn dochter en zoon in de kleren. Op naar de wei. Laatste check van de papieren, laatste check van de trailer. Niks wordt aan het toeval over gelaten op deze dag. We hebben afgesproken Kroon (de slachter) dat we de bokjes om 7 uur stipt brengen. We willen de stressperiode voor de bokjes zo kort mogelijk. Dit jaar gaan er vijf bokjes voor de slacht. 1 bokje mag blijven. Hij gaat over een paar weken naar een nieuwe woonplek. Al sinds de geboorte van de lammetjes heb ik de bokjes op marktplaats aangeboden. Voor slechts een tientje. Gewoon om ze het leven te gunnen. Maar andere reacties dan van ‘Snakelover’ en ReptileB heb ik niet gehad. Natuurlijk ken ik ook een mannetje die de bokjes graag ophaalt en verscheept naar weet ik veel waar. Maar dat wil ik niet. Met een knoop in onze maag geven we de lammetjes hun biks en kunnen ze rustig 1 voor 1 naar de trailer brengen. De achterblijvers kijken ons wat verbaasd aan. Het ochtend ritme is anders dan anders. 

Betsy aan de fles
Onze varkens lekker aan het badderen op een warme zomerdag.

Deze week staat het nieuws bol van de bezetting van de varkensboerderij in Boxtel. 120 activisten uit diverse landen hebben de boerderij bezet. Tien uur lang. Ik ben geen voorstander van grote megastallen. Integendeel. Meerder jaren heb ik varkens gehouden voor eigen consumptie. Vertroetelde mormels waren het. Ook toen zij naar de slacht gingen voelde ik me er meerdere dagen echt naar van. Maar ze hebben geleefd zoals ik ze het gunde en ze hebben gegeten wat ik wilde. We zijn ondanks alles geen vegetariër geworden. Wel eten we beduidend minder vlees. Van de zeven dagen in de week vlees zijn we langzaamaan terug gegaan naar vier. Wat we kopen kopen we bewuster. Maar ik realiseer me ook dat dit niet voor iedereen is weggelegd. Wij zijn bevoorrechte mensen. Vanmorgen in de we-zijn-net-thuis-van-de-slachter-dip zaten we een kop koffie te drinken en hebben we nog even Pauw gekeken op onze mobiele telefoon. Een debat tussen de activisten uit Boxtel (Meat the Victems) en veehouders. Mij zakte de broek af. Naast een fantastisch toneelstukje over het biggetje Rosie waarvoor de vrouwelijke activist absoluut en rol in Goede Tijden Slechte Tijden verdiend, verbaasde ik me over de oneindige kortzichtigheid. Natuurlijk is het niet goed dat er 13-14 procent van de biggen overlijdt. Maar ik begrijp het wel. Meer biggen per zeug. De baarmoeder wordt niet groter dus de ruimte wordt verdeeld door meer biggen en er zijn altijd dan wat achterblijvers. Hoe beter het gaat met de geiten en meer reserves ze hebben hoe groter de kans op meerlingen. Bij vierlingen is er ook altijd 1 wat kleiner. Zelfs bij tweelingen is dat zo. Onze Betsy delfde het onderspit bij haar twee keer zo grote broer. We hebben er alles aan gedaan om het goed te laten gaan en dat is in Betsy haar geval uitstekend gelukt. Maar het mislukt ook wel eens. Voor Betsy was het echt een bubbeltje op zijn kant. 

En als we kijken naar de natuur. Van een gemiddeld eendennest wordt 90 procent voortijdig opgegeten. Dit gold voor onze ganzen ook. Ondanks alle zorg die we er aan besteden. Vorig jaar van de 8 ganzenjongen geen 1 over kunnen houden. Vanuit de lucht gegrepen door roofvogels. De laatste twee waren al te zwaar om te tillen en zijn overleden aan hoofdletsel die de buizerd had veroorzaakt met zijn snavel. Binnen houden in een hok is geen optie. Ganzen zijn grazers. Zeg het maar….

Of kijk eens naar de Oostvaarder plassen. Bijvoeren moet, afschieten mag niet? Hoe gaan we dit in stand houden. Wat als we alle bokjes aanhouden of alle hanen? Alle stieren? Hoe reëel is dat? Willen we met elkaar nog wel reëel zijn? Ik had nog wel een paar vragen gehad voor deze activisten. 

Hij blijft…en mag over een paar weken mee naar een nieuw huis.

Voor onze bokjes is de keuze gemaakt. Niet de leukste keuze maar we hebben er wel alles aan gedaan om het zo goed stress loos mogelijk te doen. Uit eerbetoon verwerken we de bokjes volledig tot droge worst, salami, ham, bouillon en saté. Ze zijn geslacht door een slachthuis waar ik alle vertrouwen in heb. Morgenochtend mag ik ze ophalen. Voorzien van een bon met daarop mijn gegevens en de keuringsstempels van de dierenarts. Onder vermelding van: ‘vijf keer geitje’. 

De toegevoegde waarde

Zo kijk je ergens maanden naar uit en zo ineens is de laatste dag alweer voorbij. Vandaag de derde dag Masterclass bij Doetie. Ambachtelijke zuivelbereiding. 

Gisteren met een overvol hoofd naar huis maar vanochtend stond ik tot vreugde van mijn man alweer om half vijf te stuiteren. En ik heb niet eens ADHD. Gewoon de  aangewakkerde enthousiasme. Om vijf uur ben ik maar van ellende uit bed gestapt en beneden in de keuken aan de slag gegaan. Kefirkorrels verversen, eieren verpakken, kelder opruimen, deeg maken. Ach ja wat doe je ook anders op zondagmorgen. 

Uiteraard ruim op tijd, bepakt en bezakt met alles wat ik denk nodig te hebben, arriveer ik in Jubbenga. De geiten van Doetie kuieren alweer relaxed in de vroege ochtendzon. 

Een groot deel van de cursisten zijn er al. Er heerst een, we zijn samen op kamp geweest, gevoel. En zo voelt het ook echt. 

We mogen meekijken hoe Doetie Gouda kaasjes maakt en het begin. Maakt van blauwe kaas. Ook verwerken we de verse kaas en proeven we tientallen verschillende soorten yoghurt. Zo bijzonder dat een eetlepel starter zo het verschil kan maken op het eindproduct. 

Ook mogen we een kijkje nemen bij het pekelbad in de kelder waar ook de andere halfharde kazen liggen. Voor de lunch moeten er nog meerder potten melk worden omgetoverd tot boter en karnemelk. Met her en der wat ontploffingsgevaar en witte spetters veranderd de een na de andere fles tot klontjes en waanzinnig lekkere karnemelk. 

Lees verder De toegevoegde waarde

De kat op het spek en dat soort dingen..

Vandaag de tweede meesterklas ambachtelijk kaasmaken gevolgd. Mijn hoofd klapt bijna uit elkaar. Ik doe zo mijn best om alle verhalen links en rechts van me op te zuigen dat mijn hoofd er halverwege de middag de brui aan geeft. Een rondje door de stallen en paar dikke knuffels van die, toch best wel leuke Toggenburgers, geeft weer wat ruimte.

 

Vanmorgen naast verse kaas, gezien hoe creme fraiche ontstaat. Ook kwark, brie, roodschimmel en blauwschimmel zijn de revu gepasseerd. Mijn grootste conclusie en tevens mijn doel om uberhaupt in eerste instantie aan de cursus mee te doen is behaald. Ik weet wat ik fout deed. Tenminste dat denk ik. Te zuur, fout schoonmaakmiddel en te snel. Ik wilde in eerste instantie opschrijven; te schoon…maar ik denk dat er dan een aantal familieleden ernstig in de lach schieten. Ik en te schoon zijn absoluut twee verschillende dingen. Maar het toeval wil dat ik zo graag wilde dat mijn geitenkaas ging slagen dat ik me echt de blubber heb geboend. En dan ook nog met een schoonmaakmiddel die oxideert en in de wijnmakerij gebruikt wordt. Maar achteraf niet handig voor kaas. Daarnaast heb ik mijn brie-tjes gewoon veel te snel en te gretig verpakt in bakken met een hoge luchtvochtigheid. Alle onderdelen juist. Precies zoals het moet. Alleen…te snel. Ik had moeten wachten tot de korst goed gevormd was. Ach gelukkig staat er een nieuw seizoen voor de deur.

Ook hebben we vandaag alles geleerd over allerlei schimmels en zuren. Kattehaarschimmel wel te verstaan en ook vetten. Kleine vetbolletjes en grotere vetbolletjes. Kefir, kwark..tjonge jonge. Ik schrijf het nu even kort op. Maar je zou mijn aantekeningen boek moeten zien. En dan heb ik ook nog stiekem het idee dat ik ten opzichte van die andere geweldig actieve, spontane leuke boerinnen het meest kaas heb gemaakt. De andere boerinnen hebben geweldige dingen gedaan op andere vlakken. Een boerin uit Belgie verkoopt eigen gemaakte boter en karnemelk. (veel en veel te goedkoop, maar dat is een ander verhaal) en een andere vrouw heeft een echte Kefirboerderij. Stuk voor stuk fantastische vrouwen. Sommige zelfs gewoon alleenstaand boerin. Ik neem mijn petje voor hun af. Al voelt deze cursus voor mij als enorm de kat op het spek binden. Iedereen die mij kent weet dat ik naast niet de grootste poetser een passie heb voor zelf maken. Pfff ik zou er zo weer mijn beroep van maken. Maar dan is een cursus zakenvrouw ook nog wel op zijn plek. Ik ben in staat om mijn kont weg te geven. ( Op zich niet zo’n gek plan).

Maar nu op naar morgen. Nog een dag met half harde kaas en yoghurt. En vast nog een heleboel meer. Geheel ter zijde overigens..Mocht iemand vandaag onze kat zien lopen. Terwijl ik dan weer ontnuchterd naar de baas mag, mag hij zijn balletjes inleveren bij de dierenarts. Kortom wij laten ons vandaag nog maar even heerlijk op het spek binden vandaag.

Ambachtelijk kaasmaken bij Doetie

Vanmorgen open ik mijn Facebook, eigenlijk als een soort automatisme. Ik lig nog warm in mijn bed. Arjan ligt lekker knus tegen me aan. Het eerste wat ik zie is een herinnering van vier jaar geleden. Een foto met kaasjes onder mijn oude pers. Met appels in een mandje als gewichten. Geitenkaas.

Ik weet gelijk wat ik ga doen vandaag. Ik ga naar de masterclass ambachtelijk kaasmaken bij Doetie. Het borrelt in mijn buik. Hier heb ik echt ontzettend zin in. Waar ik op andere momenten nog wel eens crowed mijdend kan zijn heb ik nu gewoon zin in om met twintig gelijkgezinden me te verdiepen in kaas, kaas en nog eens kaas. 

Al weken wil ik eigenlijk wel weer schrijven over ons DOP project. Ondanks dag het niet zo lijkt zijn we er best behoorlijk mee bezig. DOP is gewoon een woord geworden in ons huis. Laatst had ik groentenchips gemaakt van de laatste groenten uit de moestuin. Huub die wel pap lust van groentenchips stak zijn duim omhoog en zie in 1 vloeiende zin: Dat heb je DOP gedaan mam! 

Maar nu de kaascursus. Want waarom ga je naar een kaascursus als je al kaas maakt. Nou ik was gewoon helemaal niet tevreden. Hoe harder ik mijn best deed hoe meer er mis ging eigenlijk. Ik had steeds kleine belletjes in de kaas. Een juiste smaak maar gewoon kleine minigaatjes. En als ik de camembert stierlijk verwaarloos wordt ie goed en als ik probeer het proces duidelijk bij te houden en te vertroetelen wordt het een sompig geheel. Kortom tijd voor meer achtergrond zodat ik beter weet wat ik wel en niet moet vertroetelen. 

Ik stap uit bed en spring onder de douche. Ren naar de geiten die natuurlijk rustig hun tijd nemen om te eten terwijl ik Betsy knuffel. Ik drink nog snel een kopje, door mijn lieve man gemaakte, cappuccino met een bakje kwark en nadat ik nog drie keer iets vergeten ben zit ik in de auto richting Jubbega. 

Doetie haar geiten, Toggenburgers, dartelen door de wei naast de boerderij. Een enkele Zaanse geit staat er tussen als verwilderde reus. In de kaasmakerij wordt nog hard gewerkt maar de koffie met geitenmelk staat al klaar. Als echte hobbyist hoop ik dit naar nog lekkerdere kaasjes te gaan maken… wordt vervolgd. 

Het DOP project dag 2 en 3

Tja dat heb je dan als je op maandag de hele dag naar Amsterdam naar InHolland gaat. Arjan heeft gekookt. Maar wel absoluut DOP.

Het menu was gisteren gehaktballen, gekookte aardappels en snijbonen uit de vriezer (herkomst moestuin). Niks gekocht, Niks bewerkt, Het gehakt uit de vriezer. Gekocht in Winneweer met een biologisch eitje van eigen kippen en broodkruim van restjes brood. Ik zeg duurzaam.

Vandaag DOP project dag 3 wilde ik uitgebreid koken. Tortellini met spinazie ricotta en salieboter. Helaas lukt dat niet. Mijn schoonouders hebben de sleutel gekregen van hun nieuwe huis. Het is een uur rijden van hier. Geen tijd over dus.  Koelkast en vriezer open: Salade met vissticks en een broodje. Snel makkelijk en simpel. Niks gekocht, niks bewerkt en ook duurzaam naar mijn idee. Al had ik liever tortellini gegeten…Morgen maar. Dan ook weer een recept met foto’s

Project DOP. Geitenwollensok worden in een jaar.

Het borrelt al een tijdje. Slim zou zijn om een uitdaging of een voornemen op 1 januari te beginnen, maar wat maakt het uit 10 februari is eigenlijk ook een hele mooie dag. Misschien wel beter eigenlijk. Ik zeg altijd dat voor mij het nieuwe jaar begint als de sneeuwklokjes gaan bloeien en de eerste zaden de grond weer in mogen om een startschot te geven voor het nieuwe moestuin seizoen.

Tja en dan de inhoud van dit project. 365 dagen DOP. Duurzaam, Onbewerkt en Portemonnee vriendelijk. Kortom hoe wordt ik een geitenwollensok in 365 dagen. Nu heb ik al wel wat jaartjes geroken aan het geitenwollensokken bestaan, maar het mooie is dat manlief mee doet en de middelste twee kinderen dit ook toejuichen. (De rest heeft gewoon geen keus.)

Duurzaam in de zin van zo weinig mogelijk kilometers, waar mogelijk uit eigen tuin of regio, seizoensgebonden en vooral zonder verpakkingen. Onbewerkt betekent zonder onnodige toevoegingen, waar mogelijk zelf gemaakt en last but not least..Portemonnee vriendelijk. Dat is wel een heel bewust dingetje. Want wij als lekkerbekken zijn goed in staat om er met ons grote gezin een groot budget door te jassen. Niet als bewuste verspillers, integendeel. Maar het vergt gewoon een goede planning en goed nadenken

Op dag 1 starten we niet met allerlei mooie fancy goed ingekocht spul. Maar we beginnen bij het opmaken van alles wat er nog is. In de hoop dat we leren betere keuzes te maken de komende 365 dagen. Dus alle kasten doorgeploegd en we komen tot de conclusie dat we de maand februari haast nog redden met spul wat er in huis is. Pakjes gebruikte ik eigenlijk nooit, dus die heb ik zowiezo niet in huis. Wat er wel in huis is ga ik duurzaam verloten op het verloodhoekje op facebook. Niet zo goed voor de portemonnee, maar je moet ergens beginnen.

Uit de vriezer een pond rundvlees gehaald. Hier ga ik een stoofpotje van maken. De groente lade puilt nog uit met restjes. Maar we gooien niets meer weg.

 

Kook je koelkast leeg stoofpot

Ingredienten:

  • 600 gram rundvlees
  • 1 eetlepel bloem
  • Olijfolie
  • 3 uien in stukken gesneden
  • 1 kilo groenten in stukken gesneden groente; maakt niet uit wat. (bloemkool, paprika, wortel, champignons, bonen, courgette, pastinaak, wat je ook maar in huis hebt.)
  • 2 tenen knoflook
  • Eetlepel ras el hanout
  • Zout/peper
  • Koffie lepel komijn
  • 2 bouillon blokjes (rund)
  • Blik tomatenblokjes en twee blikjes water of 5 vleestomaten in blokjes en water

Bereiding:

Snijdt het vlees in grove brokken. Dep goed droog en bestrooi met zout en peper. Bestrooi eveneens met de lepel bloem. Verhit olijfolie in een braadpan en braad het bebloemde vlees aan, als het vlees is dichtgeschroeid voeg de gesneden uien toe en de knoflook. Blijf roeren zodat het niet aanbakt. Voeg dan de gesneden groenten toe en bak alles even een paar minuutjes. Blus alles af met de tomatenblokjes. Voeg de kruiden toe. Voeg dan water en de bouillonblokjes toe. Roer goed. Doe de deksel op de pan en zet de pan 3.5 uur in een voorverwarmde oven op 175 graden.

Nu heb je alle tijd om lekker te luieren en te bedenken wat je bij de stoofpot wilt serveren. In mijn geval was dat couscous. Ik heb de couscous aangemaakt met wat yoghurt, knoflook, zout en peper en ik heb er een stukje komkommer, tomaat en wat peterselie door gesnipperd.

Terwijl de stoofpot in de oven staat hebben Arjan en ik Laurens weer terug gebracht naar zijn nieuwe huis in Nieuw Woelwijck. Toen we daar kwamen zaten net alle bewoners klaar om Sesamstraat te gaan kijken. We komen er elke keer een stukje gelukkiger weer weg. We zijn zo blij dat Laurens de stap heeft gemaakt naar Nieuw Woelwijck. Op de terugweg bespreken we nog even onze DOP plannen. Geen dure aankopen meer, geen snelle ritjes naar de supermarkt. Eten wat het huis en de tuin schaft. Maar dat is voor mij gemakkelijker dan voor Arjan. Hij kookt met alle liefde, maar heeft creatieve talenten op een ander vlak. Niet op het gebied van koken. Morgen mag ik overdag naar Amsterdam voor de opleiding Praktijkverpleegkundige. Ik ben dan de hele dag onder de pannen. Kortom het is handig om nu alvast te bepalen wat er gegeten wordt morgen. Ik duik nog maar even de vriezer in.

Helden

En aldoor gebeurt het me weer. Door drukte van allerlei aard ben ik ineens niet meer bezig met mijn grootste hobby. Tenminste, haal gerust adem, de dieren worden gewoon netjes verzorgd hoor. Maar schrijven, uren bij ze zitten, dat komt er gewoon even niet van.

Als ik een, laat ik het aardig zeggen, wat minder gezellige echtgenote wordt zou Arjan er goed aan doen om me maar de moestuin te sturen. En gek genoeg is dat de plek waar ik het minste kom als ik niet goed in mijn vel zit. Kortom ik zou na 45 jaar echt beter moeten weten. Behoorlijk hardleers. Net een geit. Want door alle drukte ben ik me nauwelijks bewust geweest van mijn alweer bijna ontploffende dames. Dikke bolle buiken. De ene wat dikker dan de andere. De winter heeft ondanks langdurige droogte zijn intreden gedaan. En dan natuurlijk lekker op zijn Nederlands. Nat en vies.

Met de winter is ook het jachtseizoen in volle gang. Jager Kees heeft me al een paar keer gevraagd of ik nog wat nodig heb. Maar ja…deze parttime thuisboerin heeft het overal druk mee behalve met boerinnedingen dus mijn antwoord was meermaals: ‘Nee sorry, geen tijd!’  Ik neem me nu dus ook weer voor als goede voornemen in 2019 om daar wel tijd voor te maken. Dat is goed voor mij. En zoals mijn kinderen altijd zeggen: “If Mommy isn’t happy, nobody is happy”.

Afgelopen oktober ben ik met manlief vijf dagen kindloos naar Italie geweest. We wilden naar Umbrie. Grote plannen met urenlange, dagenlange wandeltochten door heel Umbrie werden heel snel ingeruild door omlummelen op een paar vierkante kilometer want we werden volledig verrast door de rust en de schoonheid van de omgeving.

In de zomervakantie hadden we stiekem naar aanleiding van de vele huizen in Italië voor een euro rond gekeken naar een leuk huisje. Voor mij zo’n langgekoesterde droom en voor Arjan die makelaar is in hart en nieren is het kijken naar huizen in een ander land ook geweldig.

In de zomer bezochten we een allerliefst dorpje genaamd Montieri. Echt letterlijk in the middle of knowwere. Maar absoluut betoverend. Meerdere huizen in een prachtig historisch centrum te verkrijgen voor maar 1 euro, als je het tenminste opknapt en onderhoud. Maar alles was daar zo ontzettend stijl dat ik me er zelf nog niet zag verblijven.

Toen we in de herfst in Italie gingen wandelen gingen we toch ook maar weer even naar huisjes kijken. Door een advertentie op marktplaats kwamen we vlakbij Gubbio uit. We hebben de Fiat 500 die we gehuurd hadden voor een appel en een ei op Pisa airport zeer goed gebruikt want de wegen waar wij op reden waren enkel zand en steenslag. Maar absoluut betoverend mooi.

Tijdens het bekijken van de woning van marktplaats, die overigens in verre staat van ontbinding bleek, werd er voor de deur een door twee stoere italiaanse kerels een rood bordje met de tekst: “ Buttata al Cinghiale” aan het hek gehangen. Ik en google translate zijn dikke vrienden dus hup snel ingetoetst. “Naar het zwijn geworpen” ??? Cinghiale konden we nog wel begrijpen. Die hadden we al voor onze wielen gehad op 1 van de zandpaden.

Uiteindelijk kwamen we grote groepen stoere mannen in 4×4 fiat panda’s tegen aan de ene kant van het bos. Met aan de andere kant van het bos een andere groep. Aan de geluiden te horen joeg de ene groep jagers de zwijnen naar de andere groep waar ze overmeesterd werden. Wilde zwijnen..een ware plaag in bosrijk Italie. Waar in de lente 10 zwijnen zijn, zijn in de herfst 50. En zo brutaal als vossen. Honden, kippen, niks is veilig. Net als de mooi aangelegde moestuinen die gewoon bij elk huis aanwezig is in de kleine dorpen van Umbrie.

Bij elk restaurant wordt dan ook cinghiale geserveerd. Ontzettend smaakvol. En de jagers. Die worden in Italie op handen gedragen. Helden zijn het. Echte helden. Heel anders dan in ons kikkerlandje. Onze jagers worden gewoon uitgescholden. Er wordt door veel op neer gekeken. En dan wordt het geschoten wild ook nog eens minimaal gegeten. Terwijl een gerookte ganzenborst echt waanzinnig lekker is. Kortom goed tweede voornemen voor dit jaar. Ja zeggen tegen Kees. Ik heb hem gelijk geappt en ja hoor. Hij heeft twee nijlganzen voor me.

De bokken zijn het bokje.

Ik sta bij school om mijn jongste zoon op te halen. Naast mij staat een bevriende moeder. Ze heeft een zak met brood. “Brood mee naar school” grap ik? Ze lacht. Het is voor mijn geiten.

Ik vertel haar dat het er niet meer zoveel zijn sinds vandaag.

Twee zijn naar de zorgboerderij gegaan gisteren. De andere vijf wil jij niet weten, zeg ik. Ze knikt bevestigend. Dat wil ze inderdaad niet weten.

Eerder deze ochtend,  om half zeven om precies te zijn, staan Arjan en ik naast ons bed. Ik heb gisteravond late dienst gehad en had best nog even langer willen liggen. Arjan die altijd op mij wacht, denkt er net zo over. Maar we gaan weer op missie.

 

Arjan en Jeroen hebben de twee laatste bokken gisteravond voorzien van oormerk. Ze zijn mijn helden. Dat is toch met stip het meest rottige klusje van het geitenhouden. Ik heb nadat ik gisteravond thuis kwam de benodigde papieren nog ingevuld. Vervoersbewijs, voedselketeninformatieformulier. We zijn er klaar voor. Of beter gezegd: De bokjes zijn er klaar voor.

 

Met de trailer rijden we naar de wei en Jeroen helpt mee. De drie maand oude bokjes hebben hun moeder letterlijk leeggedronken. Sinds een week staan de heren apart en de moeders halen opgelucht adem en spelen zelfs weer overdag.

 

Ik wil helpen tillen maar moet bekennen dat de bokken me bij kans gewoon te zwaar zijn. Een kilootje of 25 spartelend vlees. Geen zin om opgetild te worden. We tillen ze alle vijf de trailer in en gaan op pad richting Kroon Vlees in Groningen.

Ik ben zowaar een beetje zenuwachtig. De dierenarts is er tot acht uur. We moeten er voordien zijn. Een dikke maand geleden hebben we al afgesproken dat dit de dag zou zijn. Toen was me al wel heel duidelijk geworden dat een bok in Nederland geen toekomst heeft.

Natuurlijk is er vast wel een boertje die even achter in zijn schuurtje de kelen door wil snijden zodat het in Nederland zo ondergewaardeerde vlees misschien toch nog een paar dubbeltjes oplevert.

De letters Kroon op de gevel geven hetzelfde gevoel als de tandarts. Nu heb ik een vrij forse aanwezige angst voor de tandarts, dus wellicht herken je het buikgevoel.

 

Ik meld me bij de vriendelijke dierenarts. Ze neemt de papieren in ontvangst. Door de bekende looppaden scharrelen op hun dooie gemakje een handjevol scharrelvarkens. En achterin staan wat koeien. Geen geloei, geen gestress. Er heerst rust.

 

De dierenarts roept naar Johan en Johan komt met zijn bebloede handen en schort naar mij toe vanuit een ruimte met zojuist geslachte varkens. Ik zie ze hangen. De vloer is rood gekleurd. Johan geeft me maar geen hand, maar is uiterst vriendelijk.

 

Ze helpen mee en hij vangt letterlijk de bokjes op uit de trailer en neemt ze mee naar binnen. Wij mogen de trailer gaan ontsmetten. De regelgeving is tegenwoordig zo streng dat de kar waarmee je de dieren gebracht hebt volledig steriel weer van het terrein af moet rijden. Onze groen uitgeslagen paardentrailer is stiekem toch wit merken we. 1 verdwaald strohalmpje kan al een bekeuring betekenen van 1500 euro voor Kroon en 1500 euro voor ons. Kortom we poetsen voor wat we waard zijn. Als we klaar zijn met soppen en reinigen zijn we 30 minuten verder. Zelfs de autobanden zijn ontsmet. Johan komt weer naar ons toe. We mogen het terrein weer af.

 

Ik vraag belangstellend hoe het met de bokjes gaat. Misschien wel half een beetje naar de bekende weg. Het antwoord is opvallend rustgevend. Ze zijn er al niet meer. Morgen tussen 7 en 9 mag ik ze ophalen. Het vlees moet besterven. We hebben nog een kort gesprekje over welke onderdelen ik allemaal mee terug wil en dan gaan we weer onderweg. Met een schone lege trailer.

 

Alsof we van een crematie komen van een negentig jarige tante bespreken we onderweg in de auto nog even alle fratsen en rare dingen die de heren in de afgelopen drie maanden hebben uitgehaald en concluderen we dat het ons zeker wel bokt, maar dat het goed is zo. Het is prettig dat Kroon snapt waar het om draait. Snel, stres loos en netjes. Het lijkt me een afschuwelijke baan. Maar ik heb er zeker respect voor. Helemaal omdat een groot deel van Nederland het gewoon niet wil weten.

 

Morgen wordt een drukke dag. Met de mail, de post en het boek van Meneer Wateetons op zak ga ik aan de slag met vermoedelijk zo’n 50 kilo jong bokkenvlees.

Lees je mee?

Nieuwe Missie

De weken sjezen voorbij en tijd om te schrijven is er eigenlijk niet of nauwelijks. Soms overweeg ik om alleen in de winter blogs te gaan schrijven. Maar het leuke gebeurt toch vooral in de zomer.

Sinds drie weken melk ik mijn dames iedere ochtend. De liters melk vliegen me om de oren en ondanks dat deze melk in mijn koelkast verdwijnt als kaas, yoghurt en ijs groeien de lammeren sneller dan de kool.

En dat in Nederland de vraag naar bokken niet zo heel groot is werd me al snel duidelijk. Na twee maanden op marktplaats weet ik heel zeker dat hun toekomst als dekbok echt nihil is. Ik heb dan ook een afspraak gemaakt bij de slager. En wat gaan we dan doen met al dat vlees?

Je merkt dan valt het even een klein momentje stil. Want ik weet het even niet. Om de rest van het jaar antiliaanse cabritu te eten (stoofpot van geit) is geloof ik niet helemaal mijn ding. Al smaakt het echt lekker hoor. Maar er moet toch meer mee kunnen. Laatst op de markt zag ik een gedroogd geitenhammetje. Lijkt me wel wat om te proberen. Maar hoe houd je dat smeuig? De varkenshammen waren perfect. Maar die hebben ook een lekker vet laagje die het vocht binnen houdt.

Tijd om me goed in te verdiepen en rond te vragen aan de paar vakmannen die ons land rijk is. Eerst John. John is een gepensioneerde slager die uit passie voor het vak nu alle hobbyisten in de regio helpt met uitbenen van al hun scharrelvee. John weet super veel en heeft heel veel ervaring. Maar echt ervaring met bokken heeft hij niet en zijn antwoorden geven mij niet het vertrouwen dat ik zocht. Gisteren heb ik een vraag geplaatst op de facebookpagina van meneer Wateetons. Voor mij is hij het fenomeen van de worst. En het eerste wat ik op mijn telefoon zag toen ik vanmorgen veel te vroeg de wekker uitdrukte…Leuk! Mail me maar…. JIHAAAAA als hij het niet weet, weet ik het ook niet meer.
Gemiddels heb ik denk ik straks zo’n 10 kilo vlees per bok. Dus dat betekend zo’n 70 kilo vlees. Hier moeten we toch wat geweldigs van kunnen maken. Mooie gezonde heren die zich helemaal suf gelurkt hebben bij hun inmiddels magere moeders. Overdag ook nog eens de hele dag in de wei met voldoende diversiteit aan gras en kruiden. Daarbij nog wat biobiks.


Naast heerlijke kaas is dit toch wel een nieuwe missie voor me. Je leest het overal. Statements als: “Iedere vegetarier moet per jaar minimaal 1 bok opeten” , “De bokken zijn het bokje” enzovoort. Natuurlijk wordt er heel veel geitenkaas gegeten en hebben we van het klaar maken van geitenvlees gewoon nog helemaal geen kaas gegeten. Dus in het kader van uit het oog, uit het hart zetten we de heren op transport en wordt er ondanks de enorme stress bij de heren in Spanje prachtige tapas gemaakt. Maar dat ga ik natuurlijk niet doen. Mijn spaans is wat roestig, dus ik moet het doen met de kennis die hier in Nederland of in engelstalige landen verkrijgbaar is. Om te zorgen dat vegetariers een bok op gaan eten is geen missie maar een ilusie. Mijn missie is dus om te zorgen dat vleeseters langzaamaan bij beetje een goed stukje bokkenvlees leren waarderen.


Deze heren maken maar een korte trip van 7 kilometer en meer ook niet. Ik haal ze persoonlijk weer op. Ik beloof dan ook bij deze dat ik er alles aan zal doen dat er na de slacht net zoveel van ze genoten wordt als voor. En tjonge jonge dan heb ik nog een klus te gaan want ze hebben me toch een partij ondeugd uitgevroten. Geweldig.

Het regent lammetjes

Vanmorgen om zes uur opgestaan. Kleren aan, jas aan, laarzen aan en met de honden aan de riem naar de dieren. De geiten hebben stuk voor stuk staan bunkeren in het biks alsof ze in geen jaren genoeg te eten hadden gehad. Nadien met mijn man mee naar de stad. Even de tijd doden in een winkel, want Arjan moest nog een huis taxeren. Boerin als ik ben verkies ik de Welkoop dan boven het winkelcentrum, Nadien hadden Arjan en ik samen nog een afspraak. Na een zeer prettig gesprek zijn we naar huis gereden. Ik wederom laarzen aan, dikke jas aan. En door naar de geitjes. Niks bijzonders te zien op het eerste gezicht. Of toch. Roos heeft een bloederige sliert aan haar ‘billen’ hangen. Ik kijk nog eens beter en zie dan een klein wit kontje onder haar buik vandaan steken. Gewoon al helemaal fris, schoon en droog en vooral heel wit. En ik had overal rekening mee gehouden, maar niet met Roos. Roos verwachtte in mijn beleving over een week of twee.

Na het eten van een broodje weer terug naar de stal. Roos staat inmiddels in de weken geleden ingerichte kraamkamer samen met haar zoon Abel gelukkig te mekkeren. Maar zoe kijkt me wazig aan. Eet niet mee met de rest en loopt af en toe wat ongedurig in het rond.

Ze zoekt me steeds op. Blijft bij me staan en kruipt met haar hoofd stijf tegen me aan. Ik besluit de tijd te gaan nemen en rustig op de grond te gaan zitten. Zoe staat stijf naast me, af en toe loopt ze een rondje, schraapt wat met haar pootje over de grond maar feitelijk is er niks te zien. Annalyn, mijn dochter is er inmiddels bij gekomen. Het is bijna drie uur en huub moet van school gehaald worden. Zoe laat niemand bij me in de buurt komen. Ze jaagt iedereen bij me weg. Net op het moment dat Annalyn naar school wil lopen gaat Zoe nagenoeg bij me op schoot liggen en begint als een gek te kreunen. De persweeen zijn begonnen. Annalyn kijkt en ziet dat het lammetje in aantocht is. Misschien toch maar even naar school bellen.

‘Sturen jullie Huub naar de moestuin?’ De juf beloofd dat te doen.

Inmiddels ligt Zoe half over me heen en ziet Annalyn de pootjes. Ze maakt filmpjes met mijn telefoon als een echte proffesional. Ik kan immers niks zien.

Mam, ik zie het bekje en het tongetje.

 

Zoe gaat staan en perst een paar keer flink en het witte lammetje wordt geboren. Ze heeft eigenlijk geen interesse. Ze likt even als we het pasgeboren bokje onder haar neus houden, maar dat is het dan ook. We besluiten ze apart te zetten in de tweede kraamkamer. Huub is inmiddels binnengelopen en ziet net dat er iets zwarts uit Zoe komt. De nageboorte roept hij. Maar nee het is het tweede lammetje.

Zodra het tweede lammetje begint te mekkeren begint Zoe als een gek te likken. Van de ene lam naar het andere en weer terug. Prachtig om te zien. Binnen een half uur staan de beide lammetjes alsof ze er al dagen zijn en drinken keurig bij hun moeder die er zelfs haar achterpoot voor optilt zodat haar pasgeboren kroost er wat beter bij kan. Geboren moeder.

Ze kijkt me aan. Ik knuffel haar even. Ben trots op je meid.

Op dat moment wisten we nog niet dat de andere vier ook binnen 48 uur zouden bevallen. Binnen twee dagen stond het hok overvol. Moeders licht gestrest want met regelmaat is hun kroost er vandoor, maar na een paar dagen keert de rust terug en kan het grote genieten beginnen. Wel met wallen onder de ogen, dat dan weer wel.